Κακάο και κατάθλιψη…

Το κακάο, βασικό συστατικό της σοκολάτας, περιέχει πάνω από 600 χημικές ουσίες, μεταξύ των οποίων ένα σύνθετο μείγμα από πολυφαινόλες και ιδίως φλαβινοειδή. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα φλαβινοειδή που λαμβάνουμε με τη διατροφή μας μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο θανάτου από στεφανιαία νόσο, καρκίνο και εγκεφαλικά επεισόδια (1,2). Μελέτες σε πειραματόζωα και ανθρώπινα κύτταρα υποστηρίζουν ότι οι πολυφαινόλες βοηθούν στην πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων, καρκίνων, νευροεκφυλιστικών νοσημάτων, διαβήτη και οστεοπόρωσης (3).

preparedpantry.com

Ποιά είναι όμως η δράση της σοκολάτας στην κατάθλιψη; Έχει όντως αντικαταθλιπτικές ιδιότητες;

Είναι κοινός τόπος η πεποίθηση ότι η σοκολάτα «μας φτιάχνει το κέφι». Οι πρώτες αναφορές για την ευεργετική δράση της σοκολάτας προέρχονται από τον βασιλειά των Αζντέκων Μοντεζούμα. Αυτό που δεν γνώριζαν οι Αζντέκοι είναι ότι η σοκολάτα ασκεί την ευεργετική της δράση αυξάνοντας στον εγκέφαλο ουσίες όπως η σεροτονίνη και η ανανδαμίδη (η οποία δομικά μοιάζει με την τετραϋδροκαναβινόλη, την ουσία που δίνει στο χασίς την ιδιαίτερη δράση του), που σχετίζονται με την καλή διάθεση (4).

Ο εγκέφαλός μας έχει την δυνατότητα να παράγει τα δικά του ενδογενή καναβινοειδή και οπιοειδή, δηλαδή ουσίες που προσομοιάζουν την δράση της κάναβης και της μορφίνης. Τα ενδογενή καναβινοειδή και οπιοειδή προκαλούν αίσθημα χαράς, ευεξίας και μείωση του πόνου. Τέτοιες ουσίες εκλύονται αθρόα όταν είμαστε ερωτευμένοι, όταν γελάμε με την καρδιά μας και όταν τρώμε σοκολάτα. Τα φλαβινοειδή που περιέχει η σοκολάτα προκαλούν την απελευθέρωση ενδογενών οπιοειδών και καναβινοειδών (5). Άλλωστε, οι τακτικοί χρήστες κάναβης γνωρίζουν ότι η σοκολάτα επιτείνει την δράση της μαριχουάνας (6).

Σε μια από τις πρώτες χρονολογικά έρευνες για τις ψυχολογικές επιδράσεις της σοκολάτας, διερευνήθηκε η σχέση μεταξύ της διάθεσης και της κατανάλωσης σοκολάτας σε 40 γυναίκες από τη Μεγάλη Βρετανία. Οι 20 από αυτές αυτο-χαρακτηρίζονταν ως «εθισμένες στη σοκολάτα» και οι άλλες 20 χρησιμοποιήθηκαν ως μέτρο σύγκρισης (που αποκαλούνται μάρτυρες). Για 7 ημέρες καταγράφηκαν οι διατροφικές συνήθειες και η διάθεση των γυναικών αυτών. Από τα αποτελέσματα φαίνεται ότι οι «εθισμένες» εμφάνιζαν εντονότερη κατάθλιψη, ενοχές και έντονη επιθυμία για σοκολάτα, ενώ πριν φάνε σοκολάτα ένιωθαν λιγότερο ικανοποιημένες και χαλαρές απ’ότι οι μάρτυρες. Όσον αφορά στην χαρά που προσφέρει η σοκολάτα, τα αποτελέσματα ήταν μάλλον απογοητευτικά: η ευχαρίστηση που εισέπραξαν ήταν προσωρινή και συνήθως την διαδέχονταν ενοχές (7).

Σε μια αντίστοιχη έρευνα για τις ψυχολογικές επιδράσεις της σοκολάτας, στρατολογήθηκαν 15 άτομα ηλικίας 18 – 49 ετών που αυτοπροσδιορίζονταν ως «εθισμένοι στη σοκολάτα». Οι περισσότεροι από αυτούς κατανάλωναν πάνω από 50 γραμμάρια καθαρού κακάο, οι 13 από αυτούς από την παιδική ηλικία ή την εφηβεία τους.

Η ψυχολογική επίδραση της σοκολάτας που περιέγραψαν αυτά τα άτομα αφορούσε κυρίως σε αίσθημα αυξημένης ενεργητικότητας ή αυξημένης δυνατότητας συγκέντρωσης, καθώς και αγχόλυσης σε περιόδους στρες. Όπως αποδείχθηκε στη διάρκεια της μελέτης, οι 14 από τους 15 μετέχοντες είχαν περάσει επίσημη κατάθλιψη στο παρελθόν και 4 είχαν νοσήσει από αγχώδη διαταραχή. Φαίνεται λοιπόν πως οι φανατικοί της σοκολάτας έχουν μια τάση προς την κατάθλιψη και το άγχος, και χρησιμοποιούν τη σοκολάτα ως ένα ελαφρύ ψυχοφάρμακο για να ανακουφίσει σε κάποιο βαθμό τη δυσφορία τους (8).

Αυστραλοί επιστήμονες έγραψαν μια ανασκόπιση όλων των διαθέσιμων ως τότε (2006) μελετών για την θρυλούμενη ιδιότητα της σοκολάτας να φτιάχνει τη διάθεση. Οι επιστήμονες κατέληξαν ότι η σοκολάτα έχει εφήμερες ευφορικές ιδιότητες, όταν όμως καταναλώνεται σε μεγάλες ποσότητες για «παρηγορητικούς λόγους» (μια σοκολατίτσα για να νιώσουμε καλύτερα) ή στα πλαίσια συναισθηματικής υπερφαγίας (τρώω γιατί είμαι σκασμένη ή λυπημένη) μπορεί να προκαλέσει τελικά παράταση της κακής διάθεσης λόγω ενοχών (5).

Οι Αυστραλοί Πάρκερ (επικεφαλής και της προηγούμενης έρευνας) και Κρόφορντ εξέτασαν τις πιθανές σχέσεις της επιθυμίας για κατανάλωση σοκολάτας και της άτυπης κατάθλιψης (της κατάθλιψης δηλαδή που χαρακτηρίζεται, μεταξύ άλλων, από αυξημένη επιθυμία για φαγητό και ύπνο). Από τα 3000 άτομα που έλαβαν μέρος στην έρευνα, οι μισοί είχαν επεισόδια επιθυμίας για σοκολάτα (οι γυναίκες περισσότερο από τους άνδρες) και υποστήριζαν ότι η σοκολάτα μειώνει την θλίψη, το άγχος και τα νεύρα τους. Επιπλέον, η έρευνα έδειξε πως οι επιστήμονες ήταν δυνατό να προσδιορίσουν σε ικανοποιητικό βαθμό αν ο ασθενής τους έπασχε από τυπική ή άτυπη κατάθλιψη, απλά και μόνο από το αν είχε επεισόδια σφοδρής επιθυμίας για σοκολάτα.

Η περαιτέρω ανάλυση της προσωπικότητας των ασθενών με επεισόδια σφοδρής επιθυμίας για σοκολάτα, ανάδειξε έντονα στοιχεία νευρωτισμού (τάση για έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις, κυρίως μετά από αρνητικά ερεθίσματα), και κυρίως ευερεθιστότητας και χαμηλής ανοχής στην απόρριψη, καθώς και χαμηλή βαθμολογία στα χαρακτηριστικά που υποδηλώνουν εσωστρέφια. Τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν ότι ο αυτός τύπος προσωπικότητας υπαγορεύει την επιθυμία για σοκολάτα σε κάθε περίπτωση συναισθηματικής απορρύθμισης (και όχι μόνο στην κατάθλιψη) (9).

Πριν 3 χρόνια, Γάλλοι ερευνητές χορήγησαν ένα τέτοιο πολυφαινολικό εκχύλισμα κακάο σε καταθλιπτικούς ποντικούς ( η κατάθλιψη στα ποντίκια προκαλείται εργαστηριακά, με διάφορους τρόπους – γονίδια που λείπουν ή εκφράζονται έντονα, επίπονες ματαιωτικές δοκιμασίες) για 14 ημέρες και βρήκαν ότι έχει αντικαταθλιπτική δράση. Τέτοιου είδους συμπεράσματα βέβαια είναι μάλλον αδόκιμο να επεκταθούν και στους ανθρώπους, όμως αποτελούν μια βάση για αντίστοιχες μελέτες και στους ανθρώπους (10).

Στα πλαίσια αυτά, σε μια μελέτη ερευνητών από τη Μεγάλη Βρετανία, αξιολογήθηκε η επίδραση της πλούσιας σε πολυφαινόλες σοκολάτας στην κατάθλιψη, το αίσθημα κόπωσης και την λειτουργικότητα ασθενών με σύνδρομο χρόνιας κόπωσης. Οι ασθενείς στην μελέτη αυτή έπαιρναν καθημερινά για 8 εβδομάδες 15 γραμμάρια πλούσιας σε πολυφαινόλες σοκολάτα (μαύρη σοκολάτα) τρεις φορές την ημέρα, και ακολούθως για μια αντίστοιχη περίοδο έπαιρναν ένα υποκατάστατο σοκολάτας που δεν περιείχε πολυφαινόλες. Και οι τρεις παράμετροι που αξιολογήθηκαν ακολούθησαν την ίδια πορεία: βελτιώθηκαν την περίοδο της σοκολάτας και επιδεινώθηκαν αργότερα, όταν διακόπηκε η χορήγηση πραγματικής σοκολάτας, όταν δηλαδή μειώθηκαν οι πολυφαινόλες. Η δε αύξηση της δραστηριότητας ήταν τόσο σημαντική, που οι ασθενείς αυτοί παρότι καθημερινά λάμβαναν 245 θερμίδες επιπλέον από την σοκολάτα τους, δεν έβαλαν ούτε γραμμάριο!. Βέβαια, τα ευρήματα αυτά πρέπει να επαληθευτούν σε μεγαλύτερο πληθυσμό ασθενών (στην συγκεκριμένη μελέτη συμμετείχαν μόνο 10 ασθενείς) πριν αρχίσουμε να χρησιμοποιούμε την μαύρη σοκολάτα ως θεραπεία για το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης (11).

Η πιό δημοφιλής μελέτη των τελευταίων ετών για την χρήση της σοκολάτας στην κατάθλιψη έγινε στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια. Στην μελέτη αυτή ερευνήθηκε η σχέση της κατανάλωσης σοκολάτας με την καταθλιπτική διάθεση σε 931 ενήλικες, άνδρες και γυναίκες. Όσοι είχαν περισσότερο καταθλιπτική διάθεση κατανάλωναν περισσότερη σοκολάτα (8.4 μερίδες το μήνα) από αυτούς που η διάθεσή τους ήταν καλή (5.4 μερίδες το μήνα κατά μέσο όρο), ενώ όσοι πληρούσαν τα κριτήρια επίσημης κατάθλιψης, έτρωγαν ακόμη περισσότερη σοκολάτα (11.8 μερίδες το μήνα). Με άλλα λόγια, οι καταθλιπτικοί έτρωγαν διπλάσια ποσότητα σοκολάτας από τους μη καταθλιπτικούς, χωρίς να τρώνε γενικά περισσότερο. Το εύρημα αυτό αφορούσε και στους άνδρες και στις γυναίκες(12).

Τελικά, η σοκολάτα έχει αντικαταθλιπτική δράση;

 

five-fifty-five.tumblr.com

Οι επιστήμονες πιθανολογούν ότι η σοκολάτα μπορεί να δρα όπως το αλκοόλ: κάνει τους καταθλιπτικούς να νιώθουν καλύτερα βραχυπρόθεσμα, μακροπρόθεσμα όμως ενδέχεται να έχει αρνητική επίδραση στην διάθεση, ιδίως αν η σοκολάτα που καταναλώνεται περιέχει πολλά κορεσμένα λίπη και δεν είναι η αγνή, οργανική μαύρη σοκολάτα

Από την άλλη βέβαια, όπως έλεγε και ο αγαπημένος Σνούπι: «το μόνο που χρειαζόμαστε είναι αγάπη. Αλλά και λίγη σοκολάτα πότε- πότε δεν έβλαψε κανέναν».

πηγή : createyourself.gr

Editor

Ο μπερδεμένος άνθρωπος γουστάρει να είναι έτσι , δεν έτυχε ,αλλιώς βαριέται. Ο ψεύτης γουστάρει τα ψέματα. Νομίζει πως παίζει στα «μυστικά της εδέμ» και χαίρεται. Είναι ωραία η ζωή του έτσι, αλλιώς θα ήταν ένας βαρετός άντρας και εκείνη μια βαρετή νοικοκυρά. Μη σε κάνει ποτέ να πιστέψεις, εκεί στο ποτό ένα βράδυ, πως είναι στεναχωρημένος.Ρόλο υποδύεται.

Comments are closed.